Satış materyali değil, referans materyali
Bu rehberler kendi işinizi kendiniz yapabilesiniz diye yazıldı. Her sayı kaynağı ve erişim tarihiyle verilir; kaynağı olmayan hiçbir oran yayımlanmaz.
Hangi sorunuz varsa hangi sayfadan başlamalısınız?
Sorunuz “yapay zekâ beni neden alıntılamıyor” ise AEO rehberi, “üretken motorlarda nasıl kaynak olurum” ise GEO rehberi, “sitem neden yavaş” ise Core Web Vitals rehberi, “JSON-LD nereye yazılır” ise Schema.org rehberi doğru başlangıçtır. Tek bir terimin karşılığını arıyorsanız doğrudan sözlüğe gidin.
Bilgi merkezindeki beş kaynak birbirinin tekrarı değildir; her biri arama görünürlüğünün farklı bir katmanını anlatır. Aşağıdaki şema dört rehberin birbirine göre yerini gösterir: en altta makinenin sayfanızı okuyup ölçebilmesini sağlayan teknik temel — Core Web Vitals ve Schema.org — onun üzerinde arama sonucunda sıralanmayı hedefleyen SEO, onun üzerinde cevap kutusunda alıntılanmayı hedefleyen AEO, en üstte üretken motorlarda kaynak gösterilmeyi hedefleyen GEO vardır. Bir üst katman, altındaki katman kurulmadan kalıcı biçimde çalışmaz.
| Aklınızdaki soru | Başlangıç sayfası | Orada ne bulacaksınız |
|---|---|---|
| Yapay zekâ asistanları sitemi neden alıntılamıyor? | AEO nedir? | Cevap motorlarının bir pasajı hangi ölçütlere göre seçtiği, alıntılanabilir pasajın uzunluğu ve konumu, ölçüm yöntemi. |
| ChatGPT ve Perplexity'de markam nasıl kaynak olur? | GEO nedir? | Yapay zekâ tarayıcılarına izin verme kararı, llms.txt dosyasının doğru boyutu, varlık netliği ve görünürlük ölçümü. |
| Sitem yavaş; hangi metriğe bakmalıyım? | Core Web Vitals rehberi | LCP, INP ve CLS tanımları ile yayımlanmış eşik değerleri, saha verisi ile laboratuvar verisi farkı, düzeltme sırası. |
| JSON-LD'yi nereye, hangi tiple yazmalıyım? | Schema.org rehberi | Kurumsal sitede tip seçimi karar tablosu, @id ve varlık grafı mantığı, doğrulama araçları, sık yapılan hatalar. |
| Bu terim tam olarak ne demek? | Sözlük | Arama, performans, teknik altyapı, yapılandırılmış veri ve yapay zekâ başlıklarında kısa ve tek başına anlamlı tanımlar. |
| Kendi sitemin bugünkü durumu ne? | Dijital varlık denetimi | Beş eksende ölçülmüş mevcut durum raporu: AEO cevaplanabilirliği, tarayıcı erişimi, Core Web Vitals, schema geçerliliği, WCAG 2.1 AA. |
Bu sayfalar bir hizmet satın alma sayfası değildir; hangi işi kimin yaptığını görmek istiyorsanız 11 hizmetin kapsam matrisi ve çalışma modelimiz doğru adrestir.
Hangi sırayla okumak en verimli?
Önerilen sıra beş adımdır: önce AEO, sonra GEO, sonra Core Web Vitals, sonra Schema.org, en sonda sözlük. Bu sıra kolaydan zora değil, sorudan temele doğru gider: kurumsal ekiplerin bugün en çok sorduğu konudan başlar ve o konunun dayandığı teknik temele iner.
-
AEO ile başlayın: kavram haritası burada kuruluyor
AEO (Answer Engine Optimization), bir sayfayı arama motorlarının cevap kutularında ve yapay zekâ asistanlarında doğrudan alıntılanabilir hale getirme çalışmasıdır (sözlükteki tanım). İlk rehber olmasının sebebi şu: diğer üç konunun neden gerekli olduğunu ancak bu çerçeveyi kurduktan sonra anlamlı biçimde tartışabiliyoruz.
Rehber, cevap motorlarının bir pasajı hangi ölçütlere göre seçtiğini, alıntılanabilir pasajın nasıl yazıldığını ve çalışmanın nasıl ölçüldüğünü anlatır.
-
GEO ile devam edin: alıntılanmak ile kaynak gösterilmek aynı şey değil
GEO (Generative Engine Optimization), üretken motorların — ChatGPT, Claude, Perplexity, Gemini ve Google AI Overviews — ürettiği cevaplarda marka ve sayfa olarak kaynak gösterilme çalışmasıdır (sözlükteki tanım). AEO'dan farkı kanaldır: burada belirleyici olan yalnızca pasaj kalitesi değil, tarayıcı erişimi ve varlık netliğidir.
Rehberde yapay zekâ tarayıcılarına izin verme kararının iki senaryosu tarafsız biçimde anlatılır; kendi robots.txt ve llms.txt dosyalarımız canlı örnek olarak açıktır.
-
Core Web Vitals'a inin: taranamayan sayfa alıntılanamaz
İlk iki rehberdeki her şeyin ön koşulu, sayfanın hızlı yüklenmesi ve kararlı davranmasıdır. Core Web Vitals, Google'ın yayımladığı üç ölçülebilir kullanıcı deneyimi metriğidir: yükleme için LCP, etkileşim yanıtı için INP, görsel kararlılık için CLS.
Rehber üç metriğin yayımlanmış eşik değerlerini, saha verisi ile laboratuvar verisinin neden farklı çıktığını ve düzeltmelerin hangi sırayla yapılacağını anlatır. Bu sitenin kendi ölçümleri örnek olarak gömülüdür.
-
Schema.org ile temeli kapatın: makine şirketinizi buradan tanır
Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgiyi arama ve üretken motorların tereddütsüz okuyabileceği standart bir sözlükle işaretleme yöntemidir; kurumsal sitelerde JSON-LD biçimi kullanılır. Şirketinizin ne olduğu, nerede bulunduğu ve ne hizmet verdiği makineye buradan aktarılır.
Rehberde tip seçimi karar tablosu,
@idtabanlı varlık grafı mantığı, doğrulama araçları ve sık yapılan sekiz hata yer alır; kopyalanabilir JSON-LD örnekleriyle birlikte. -
Sözlüğü yanınızda tutun: dördü de aynı terimlerle konuşuyor
Sözlük baştan sona okunmak için değil, okurken açık tutulmak için yazıldı. Her terim kendi ankoruna sahiptir; rehberlerdeki teknik ifadeler ilk geçtikleri yerde bu ankorlara bağlanır. Tanımlar kısa ve tek başına anlamlıdır — bir toplantıda olduğu gibi alıntılanabilecek uzunlukta.
Ekibinizde konuyu yeni devralan biri varsa doğru başlangıç noktası genellikle burasıdır: terimler oturmadan rehberler gereğinden zor okunur.
Bilgi merkezinde hangi kaynaklar var?
Beş kaynak var: AEO, GEO, Core Web Vitals ve Schema.org rehberleri ile dijital görünürlük sözlüğü. Dördü uzun form rehberdir; her biri tanım kutusu, soru başlıkları, uygulama adımları, yaygın hatalar ve kopyalanabilir kontrol listesi içerir. Beşincisi ankor tabanlı bir terim dizinidir.
- 01 AEO Nedir? Cevap motorlarının bir pasajı neden seçtiği, alıntılanabilir pasajın nasıl yazıldığı, hangi şema tiplerinin işe yaradığı ve çalışmanın nasıl ölçüldüğü.
- 02 GEO Nedir? Üretken motorların kaynağı nasıl seçtiği, yapay zekâ tarayıcılarına izin kararının iki senaryosu, llms.txt dosyasının doğru boyutu ve görünürlük ölçümü.
- 03 Core Web Vitals Rehberi LCP, INP ve CLS tanımları, yayımlanmış eşik değerleri, saha verisi ile laboratuvar verisi farkı, düzeltme sırası ve performans bütçesi kurulumu.
- 04 Schema.org ve JSON-LD Rehberi Yapılandırılmış veri temelleri, kurumsal sitede tip seçimi, @id ile varlık grafı, çok lokasyonlu yapılar, doğrulama ve sık yapılan sekiz hata.
- 05 Dijital Görünürlük Sözlüğü Arama, performans, teknik altyapı, yapılandırılmış veri ve yapay zekâ başlıklarındaki terimler; her biri kendi ankoruyla ve tek başına anlamlı tanımıyla.
Okuma süreleri rehberlerin uzunluğuna göre verilmiş tahminlerdir, ölçülmüş değerler değildir; bu yüzden aralık olarak yazılıyor. Son güncelleme tarihleri ise tahmin değildir: sayfaların yapılandırılmış verisindeki dateModified alanıyla birebir aynıdır.
Tek bir terimin karşılığını mı arıyorsunuz?
Aşağıdaki on iki terim, kurumsal ekiplerin ajans tekliflerinde ve teknik raporlarda en sık karşılaştığı ifadelerdir. Her satırdaki bağlantı, sözlükteki tam tanıma doğrudan gider. Sözlükteki tanımlar tek başına anlamlıdır; bir e-postaya veya toplantı notuna olduğu gibi taşınabilir.
| Terim | Tek cümlelik karşılığı |
|---|---|
| AEO | Bir sayfayı cevap kutularında ve yapay zekâ asistanlarında doğrudan alıntılanabilir hale getirme çalışması. |
| GEO | Üretken motorların ürettiği cevapta marka ve sayfa olarak kaynak gösterilme çalışması. |
| Core Web Vitals | Google'ın yayımladığı üç ölçülebilir kullanıcı deneyimi metriğinin ortak adı: LCP, INP ve CLS. |
| LCP | Görünen alandaki en büyük içerik öğesinin ekrana gelme süresi; yükleme hızının kullanıcı tarafındaki karşılığı. |
| INP | Kullanıcı etkileşimlerine sayfanın verdiği görsel yanıtın gecikmesi; FID metriğinin yerini alan ölçüt. |
| CLS | Sayfa yüklenirken içeriğin beklenmedik biçimde kaymasının toplam ölçüsü; görsel kararlılık metriği. |
| JSON-LD | Yapılandırılmış veriyi sayfa gövdesinden ayrı bir script bloğunda tanımlayan, önerilen işaretleme biçimi. |
| Varlık (entity) | Arama ve üretken motorların tanıdığı benzersiz nesne: şirket, kişi, ürün, yer; kimliği @id ile sabitlenir. |
| Çıkarılabilir pasaj | Bağlamından koparıldığında da anlamını koruyan, bu yüzden doğrudan alıntılanabilen kısa metin bloğu. |
| llms.txt | Sitenin kök dizininde yayımlanan, dil modellerine sitenin yapısını ve ana kaynaklarını özetleyen düz metin dosyası. |
| hreflang | Bir sayfanın hangi dil ve ülke için hazırlandığını, diğer dil sürümlerinin nerede olduğunu bildiren etiket. |
| canonical | Aynı içeriğin birden fazla adreste bulunduğu durumda hangi adresin asıl sürüm olduğunu bildiren etiket. |
Aradığınız terim listede yoksa sözlüğün tamamına bakın; terimler kategori ve alfabe sırasına göre dizilmiştir.
Bu içeriklerin doğruluğunu neye dayandırıyoruz?
Dört kurala dayandırıyoruz: her sayı kaynağı ve erişim tarihiyle verilir, her sayfada görünen güncelleme tarihi yapılandırılmış verideki alanla aynıdır, kaynak gösterilerek alıntıya açıkça izin verilir ve hata bildirimi için doğrudan bir adres yayımlanır. Kaynağı gösterilemeyen bir sayı yazılmaz, tahminle doldurulmaz.
Kaynaksız sayı yayımlanmaz
Bir eşik değeri, bir oran veya bir süre yazıyorsak yanında kaynağı ve erişim tarihi vardır. Kullandığımız kaynaklar kamuya açık birincil dokümantasyonla sınırlıdır: Google Search Central, web.dev, schema.org ve W3C erişilebilirlik ölçütleri. İkinci elden aktarılan, aslına ulaşılamayan istatistikleri kullanmıyoruz; bu yüzden bazı bölümler rakip içeriklerden daha kısa kalıyor.
Tarih görünür ve gerçektir
Her sayfada “son güncelleme” tarihi görünür ve yapılandırılmış verideki dateModified alanıyla birebir aynıdır. İçerikte değişiklik yapılmadıysa tarih de değişmez; sayfayı taze göstermek için tarih tazelemiyoruz.
Alıntı serbest
Kaynak göstererek ve bağlantı vererek alıntılayabilirsiniz; koşullar kullanım koşullarında yazılıdır. Yapay zekâ tarayıcılarına da açık izin veriyoruz: robots.txt dosyamız bunu satır satır gösterir.
Hata bildirimi doğrudan bize gelir
Bir tanımın yanlış, bir kaynağın güncelliğini yitirmiş veya bir eşiğin değişmiş olduğunu düşünüyorsanız bilgi@bakibilisim.com adresine yazın. Düzeltmeyi yapar ve sayfanın güncelleme tarihini değiştiririz. Bu içerikler bir ürünün parçası değil, açık bir referanstır; hatası da açıkça düzeltilir.
200 ms
Google'ın Interaction to Next Paint (INP) metriği için yayımladığı “iyi” eşiği. Bu sayfadaki her sayı gibi, kaynağı ve erişim tarihiyle birlikte veriliyor.
Kaynak: Google web.dev — Interaction to Next Paint (INP) · Erişim: 2026-07-29
Aynı kural ticari sayfalarımızda da geçerlidir. Kendi sitemizin ölçülmüş skorlarını ölçüm aracı ve tarihiyle birlikte kanıt sayfasında yayımlıyoruz; yayımlanmış kurumsal vaka çalışmamız henüz yok, kanıt olarak referans değil ölçüm sunuyoruz.
Bilgi merkezi hakkında sık sorulan sorular
Bu rehberler ne sıklıkla güncelleniyor?
Her rehberin başında görünen son güncelleme tarihi, sayfanın yapılandırılmış verisindeki dateModified alanıyla birebir aynıdır. Atıf verdiğimiz kamuya açık dokümantasyon değiştiğinde veya kendi ölçümlerimiz yenilendiğinde içerik güncellenir ve tarih o gün değişir. İçerikte bir değişiklik yoksa tarih de değiştirilmez; sayfayı taze göstermek için tarih tazelemiyoruz.
Kaynakları nasıl seçiyorsunuz?
Yalnızca doğrulanabilir ve kamuya açık birincil kaynakları kullanıyoruz: Google Search Central dokümantasyonu, web.dev, schema.org ve W3C erişilebilirlik ölçütleri. Ajans blogları, ikinci elden aktarılan istatistikler ve kaynağı gösterilmeyen yüzdeler kullanılmaz. Bir sayı kaynağı ve erişim tarihiyle birlikte verilemiyorsa o cümle yayımlanmaz.
Bu içerikleri alıntılayabilir miyim?
Evet. Kaynak göstererek ve bağlantı vererek alıntı yapmanıza açıkça izin veriyoruz; koşullar kullanım koşulları sayfasında yazılıdır. Yapay zekâ tarayıcılarının bu sayfaları taramasına ve alıntılamasına da izin veriyoruz; robots.txt dosyamızda ilgili tarayıcılar açıkça Allow olarak tanımlıdır.
Beklentimiz alıntının bağlamından koparılmaması ve güncelleme tarihinin korunmasıdır.
Hangi rehberden başlamalıyım?
Yapay zekâ asistanlarında ve cevap kutularında görünmek sizin için yeni bir konuysa AEO rehberiyle başlayın; kavram haritası oradadır. Siteniz yavaşsa veya Search Console'da Core Web Vitals uyarısı görüyorsanız doğrudan Core Web Vitals rehberine geçin. Terimler tek tek sözlükte tanımlıdır.
Önerilen beş adımlı sıra okuma sırası bölümünde gerekçesiyle birlikte yazılıdır.
Rehberdeki maddeleri kendi sitenizde ölçmek ister misiniz?
Bu sayfalardaki kontrol listelerini kendi ekibinizle uygulayabilirsiniz; içerikler tam olarak bunun için yazıldı. Aynı denetimi bizim yapmamızı isterseniz sonucu 5 iş günü içinde ölçülmüş bir raporla veriyoruz: AEO cevaplanabilirliği, yapay zekâ tarayıcı erişimi, Core Web Vitals, yapılandırılmış veri geçerliliği ve WCAG 2.1 AA eksikleri madde madde.
Denetim ücretsizdir ve karşılığında bir çalışma zorunluluğu doğurmaz. Kurumsal ölçekte, çok lokasyonlu veya çok dilli yapılarla çalışıyoruz; tek seferlik küçük işler kapsamımız dışında.